Над 200 млади од различни градови, заедници и организации минатата недела во Скопје усвоија Младинска декларација за инклузивно владеење и градење мир, испраќајќи јасна порака дека младите бараат реално учество во носењето одлуки, функционални институции и конкретни услови за достоинствен живот и иднина во Северна Македонија.

Декларацијата беше усвоена на Националниот младински форум „Тука сме за да останеме!“, кој се одржа во Ботаничката градина на Природно-математичкиот факултет во Скопје и обедини млади луѓе, институции, локални самоуправи, граѓански организации и меѓународни партнери. Документот претставува заеднички повик за посилна имплементација на Законот за младинско учество и младински политики, функционални локални младински совети, поголема институционална отчетност и вистинско вклучување на младите во креирањето политики и локалните приоритети.

Во декларацијата младите бараат мирот и социјалната кохезија да се третираат како секојдневна одговорност што се гради во училиштата, заедниците, младинските простори и локалните средини. Документот повикува и на создавање безбедни и достапни простори за младинско организирање, култура, креативност и слободно изразување, како и поголема поддршка за менталното здравје, медиумската писменост, претприемништвото и локалните можности за развој.

Особен акцент е ставен на потребата младите да бидат препознаени како рамноправни партнери во процесите на одлучување, а не само како формално консултирани чинители. Во декларацијата се бараат транспарентни институции, редовни младински консултации и механизми преку кои младинските препораки реално ќе влијаат врз политиките и буџетите.

Декларацијата беше потпишана од над 200 млади присутни на форумот и поддржана од локални и национални институции како заедничка заложба за поинклузивни и одговорни младински политики.

„Младите се движечка сила на секоја промена и затоа е важно да бидат информирани, едуцирани и активно вклучени во општествените процеси. Зелената зона покажа колку е потребна граѓанска едукација која им ја враќа моќта на младите да учествуваат и да бараат промени. Воедно, важно е да ја надминеме воздржаноста кај младите за јавно ангажирање и да ги охрабриме гласно да се борат за своите основни права – чист воздух, вода и здрава животна средина, изјави Анастасија Павловска, модераторка на зоната Green Voices Corner. „Кога младите го започнуваат денот исцрпени од доцнења, преполни автобуси и непредвидливи линии, тогаш зборуваме за системски проблем што директно влијае врз нивниот пристап до образование и можности. Ако образованието е право, тогаш патот до него не смее да биде секојдневна пречка.“ порача Лејла Бекири, модераторка во Culture and Identity Hub. Виктор Бучковски се надоврза дека „Безбедниот јавен превоз директно ја поддржува културата, бидејќи овозможува културните настани да не бидат концентрирани само во центарот на градот“. Од зоната Youth Power Lab, Борјан Ефтимов со заклучок: „Нашата генерација не смее да биде само сведок на состојбите, туку мора да биде дел од нивното менување. Останувањето има смисла само ако значи учество, одговорност и борба за подобро општество.“ Игор Антов, модератор во Future Makers Lab, изјави „Македонската претприемачка околина е динамична и полна со потенцијал, во земја која сè уште ги гради и развива своите економски можности. Верувам дека токму младите претприемачи и иновативните идеи се двигатели на тие промени и дека земјата е подготвена да создава производи и услуги што не само што ќе успеваат дома, туку ќе бидат конкурентни и на меѓународниот пазар.“ Ивана Јовановска заклучи дека „Прашањата за просторот од кој ја црпиме креативната сила, во кој создаваме и чувствуваме слобода и еднаквост е едни од најважните точки на кои мора интензивно и здружено да работиме.“

Форумот беше организиран од ХЕРА – Асоцијација за здравствена едукација и истражување, во партнерство со Националниот младински совет на Македонија (НМСМ), во соработка со Министерството за социјална политика, демографија и млади, и со поддршка на RYCO – Регионалната канцеларија за младинска соработка.

Извор на соопштението

The post Националниот младински форум „Тука сме за да останеме!“ испрати силна порака за младинско учество, доверба и иднина во Македонија appeared first on SOOPSTENIE.mk.

По првиот ММ Центар што ХЕРА го отвори во Мај 2024 година до денеска дадени  над 950 сесии од психолози и психотерапевти на 135 момчиња и мажи. Новиот Центар во Кочани претставува продолжување на моделот кој веќе покажа дека ваквите услуги им се навистина потребни на мажите и момчињата. Во изминатите две години, многумина во Центарот во Скопје за првпат побараа помош, разговараа за своите емоции, стресот и животните предизвици и добија поддршка за подобрување на комуникацијата, односите со околината и семејството и секојдневниот живот.

Искуството на ХЕРА покажа дека кога мажите имаат безбеден простор каде можат без страв и осуда да зборуваат за своите проблеми, тоа позитивно влијае не само врз нивното ментално здравје, туку и врз семејствата и заедницата.

Новиот ММ Центар во Кочани е создаден со идеја да покаже дека никој не треба сам да се справува со стресот, притисокот, стравовите или тешките животни ситуации. Наместо молчење и затворање во себе, овој простор нуди разговор, разбирање и професионална поддршка истакна Елизабета Божиноска, Програмска директорка во ХЕРА.

Според податоците од HBSC студијата од 2022 година, индикаторите за ментално здравје кај момчињата покажуваат влошување со возраста. Раздразливоста, која се јавува повеќе од еднаш неделно, е присутна кај 13% од 11-годишните, 14% од 13-годишните и 19% од 15-годишните момчиња, што укажува на постепено зголемување во адолесценцијата. Речиси секое четврто момче на 15 години има проблеми со спиењето, а чувството на ниско расположение е пријавено кај 13% од 11-годишните, 14% од 13-годишните и 26% од 15-годишните момчиња, што покажува значително зголемување со возраста.

Во исто време, многу момчиња растат со пораки дека „машките не плачат“ и дека секогаш мора да бидат силни, што често ги оддалечува од барањето помош кога им е најпотребна.

Токму затоа, ММ Центарот во Кочани има цел да создаде безбедно место каде момчињата и мажите ќе можат да разговараат, да добијат поддршка и да научат како подобро да се справуваат со емоциите, конфликтите и секојдневниот притисок. На тој начин, поддршката за менталното здравје станува и важен дел од создавањето побезбедни семејства и заедници без насилство.

На отворањето присуствуваа претставници од институциите, локалната самоуправа, здравствениот сектор и партнерските организации, кои ја нагласија важноста од навремена поддршка, разговор и заедничка грижа за менталното здравје на младите и заедницата.

Аташето во Австриското Министерство за труд, социјални работи, здравство и заштита на потрошувачите, Харалд Бреза-Фугер, нагласи дека Директивата на ЕУ 2024/1385 за борба против насилството врз жените и семејното насилство поставува јасна насока што Северна Македонија треба да ја следи. Според него, нејзината важност е во тоа што не се ограничува само на казнување, туку опфаќа превенција, заштита на жртвите, пристап до правда, поддршка и координација меѓу институциите. Тој посочи дека, во рамките на австрискиот Закон за заштита од насилство, полицијата има обврска да ги информира регионалните центри за заштита од насилство при издавање забрани за приближување и контакт. Минатата година, полицијата издала околу 14.600 налози за заштита, а овие информации биле доставени до регионалните центри за заштита од насилство. Бреза-Фугер нагласи дека, и покрај воспоставените механизми, во Австрија сѐ уште има премногу фемициди, што покажува дека системот е далеку од совршен. Тој изрази надеж дека пилотирањето на советувалиштето за мажи во Кочани ќе придонесе кон намалување на родово базираното и семејното насилство. На крај, Бреза-Фугер им се заблагодари на вклучените невладини организации од Австрија и Северна Македонија за нивниот голем ангажман и им посака многу успех во понатамошната имплементација на проектот.

„Соработката со ХЕРА започна пред една година и со особено задоволство продолжува преку потпишувањето на меморандумот за соработка и отворањето на Центарот за поддршка и советување на момчиња и мажи во Кочани. Во изминатиот период, нашите вработени добија значајна обука и континуирана поддршка заедно со тимот на ХЕРА, што придонесе за зајакнување на капацитетите за работа во областа на менталното здравје и психосоцијалната поддршка. Веруваме дека овој Центар ќе биде важен и безбеден простор каде граѓаните ќе можат навремено да добијат стручна помош, поддршка и разбирање“, истакна д-р Дарко Иванов, началник на невропсихијатриско одделение при ЈЗУ Општа болница со проширена дејност Кочани

Координаторот на Центарот за мажи и момчиња во Скопје, Виктор Бучковски, истакна дека Кочани не смее да се заборави. Болката и траумата на преживеаните, на родителите, на пријателите и на сите погодени не смеат да останат само една точка во времето. Денешното отворање на центарот е мал гест на поддршка кон Кочанчани и кон луѓето од овој регион на кои им е потребна психолошка поддршка и советување. Нашата мисија е да бидеме присутни таму каде што е најпотребно, да слушаме, да помогнеме и да продолжиме да зборуваме за оваа тема секогаш кога заборавот ќе се обиде да ја преземе.

Со отворањето на овој Центар, Кочани добива нов простор на доверба, поддршка и солидарност – место кое испраќа силна порака дека грижата за менталното здравје е важна за сите и дека барањето помош е чин на сила, а не на слабост.

Во рамки на понатамошното ширење на оваа иницијатива, ХЕРА до крајот на годината планира отворање на нов Центар за советување и поддршка на момчиња и мажи и во Шуто Оризари, со цел услугите да станат подостапни и за поголем број на граѓани. Истовремено, преку соработката со партнерите од Албанија, моделот ќе започне да се развива и таму, како дел од поширок регионален пристап за поддршка на менталното здравје и превенција на насилството.

Отворањето на Центарот е дел од регионалниот проект „Трансформирање на родовите норми: Спречување на родово базирано насилство преку ангажман на младите во Албанија и Северна Македонија“, финансиски поддржан од Австриското сојузно министерство за социјални работи, здравство, нега и заштита на потрошувачите.

Извор на соопштението

The post ХЕРА го отвори вториот Центар за поддршка и советување на момчиња и мажи, Кочани доби нов простор за поддршка, разговор и ментално здравје appeared first on SOOPSTENIE.mk.

Форумот беше посветен на пет теми кои младите ги препознаваат како клучни за нивниот живот, развој и одлуката дали својата иднина ја гледаат во земјата: младинско учество и локално одлучување, култура и меѓукултурен дијалог, вработување и претприемништво, животна средина и одржливост, и творечко изразување.

Настанот се одржа во период кога официјалните податоци покажуваат сериозен застој во спроведувањето на обврските кон младите. Според Мониторинг-извештајот за имплементацијата на Законот за младинско учество и младински политики за 2025 година, објавен од Националниот младински совет на Македонија, локални младински совети постојат во само 24 општини, односно во 30% од вкупниот број општини, додека само 11 општини го одвоиле законски предвидениот минимум од 0,1% од буџетот за млади во 2025 година.

Дополнително, иако Законот за младинско учество и младински политики, донесен во 2020 година, предвидува формирање на Национално собрание на млади и Национално советодавно тело за младински политики, овие механизми сè уште не се воспоставени. Од вкупно 205 активности планирани со Акцискиот план за Националната стратегија за млади 2023–2025, само 23% се целосно реализирани, 30% се делумно реализирани, а за 26% нема достапни информации за статусот на реализација.

Овие податоци потврдуваат дека младинските политики не смеат да останат само на хартија. Потребни се функционални механизми, реални буџети, отчетни институции и директно вклучување на младите во одлуките што го обликуваат нивниот живот.

На форумот, претставниците на младинските организации, институциите, локалната самоуправа и академската заедница испратија заедничка порака: младите мора да бидат препознаени како активни носители на промени, а не само како тема во политики и извештаи.

„Младите во Северна Македонија предолго се сведени на статистика во извештаи, наместо на партнери во носењето одлуки. Форумот ‘Тука сме за да останеме!’ е обид тој однос конечно да се промени – создаваме простор каде младите директно ќе зборуваат за тоа што им недостасува, што ги оттурнува и што би ги задржало тука. Не ни требаат уште декларативни пораки за младите, туку институции што ќе имаат храброст навистина да ги слушнат и да споделат моќ со нив. Покажуваме дека јавните простори можеме да ги наполниме со млади луѓе и да им дадеме доверба дека одговорно ќе носат одлуки и ќе водат напред“, изјави Драгана Каровска Чемерска, раководителка на младинската програма во ХЕРА.

Албина Сефадини од НМСМ потенцираше дека наодите од овогодишниот мониторинг-извештај укажуваат на опаѓачки тренд во имплементацијата на законот, односно на намалување на бројот на младински механизми, политики и сервиси за млади.  „Потребна е многу поголема институционална посветеност и вистинска приоритизација на младите“, истакна Сефадини.

Од страна на институциите беше нагласено дека младите не треба да се гледаат како проблем, туку како дел од решението.

„Наместо да ги гледаме младите како проблем, треба да ги гледаме како решение. Мојата задача е да создадам услови во кои тие ќе сакаат и ќе можат да останат во сопствената земја,“ изјави Фатмир Сабриу, државен секретар во Министерството за социјална политика, демографија и млади.

Градоначалникот на Општина Гостивар, Валбон Лимани, порача дека младите се и сегашноста, не само иднината на државата. „Младите не се само нашата иднина, туку и нашата сегашност. Тие секојдневно покажуваат талент, посветеност и потенцијал на меѓународно ниво, а наша обврска како институции е да создадеме реални можности за нивниот развој, учество и претставување овде, во сопствената држава. Во Гостивар остануваме посветени на оваа цел преку локални младински политики, младински центри и директна поддршка за младите. Верувам дека само преку вистинска соработка помеѓу институциите, организациите и младите можеме да изградиме одржливи и ефикасни младински политики“ изјави Лимани.

Борис Шамбевски, советник во Град Скопје, нагласи дека локалните самоуправи имаат важна улога во отворањето простор за младинско учество. „Поттикнувањето на младите луѓе да се вклучат во креирањето на градските политики и да ги споделуваат своите идеи за насоката во која треба да се развива еден град е од исклучителна важност за секоја локална самоуправа“ изјави Шамбевски.

Форумот покажа дека младите имаат јасни ставови, конкретни потреби и силна волја да учествуваат во градењето на општеството. Но, нивното учество мора да биде поддржано со функционални институционални механизми, локални младински совети, младински центри, реални буџети и политики што се креираат заедно со младите, а не само во нивно име.

Пораката од форумот беше јасна: младите се тука, имаат што да кажат и бараат систем што ќе им даде причина да останат.

Форумот го организираше ХЕРА – Асоцијација за здравствена едукација и истражување, во партнерство со Националниот младински совет на Македонија (НМСМ), во соработка со Министерството за социјална политика, демографија и млади и Природно математичкиот факултет при УКИМ и со поддршка на RYCO – Регионалната канцеларија за младинска соработка преку германската развојна соработка, во рамки на проектот Youth Connect: Building Inclusive Participation Through Local Partnerships.

Извор на соопштението

The post Национален младински форум „Тука сме за да останеме!“: Време е младите да добијат реална моќ во одлучувањето appeared first on SOOPSTENIE.mk.

Обуките се реализираат врз основа на Водичот за перименопауза, развиен преку соработка помеѓу ХЕРА – Асоцијација за здравствена едукација и истражување и МАГО – Македонската асоцијација на гинеколози и опстетричари.

Фокусот е ставен на матичните лекари и гинеколозите оние на кои жените најчесто први им се обраќаат. Целта е тие навремено да ги препознаат симптомите, да ја разберат состојбата и да понудат соодветна поддршка.

Во рамки на првата серија обуки, веќе се обучени повеќе од 40 здравствени работници – значаен чекор кон тоа повеќе жени да добијат разбирање и квалитетна грижа таму каде што најмногу им е потребна.

Перименопаузата може да трае и до 10 години. За многу жени, овој период носи промени – од топли бранови и нарушен сон, до анксиозност и промени во расположението. Според Светска здравствена организација, повеќе од 70% од жените искусуваат вакви симптоми. И покрај тоа, за оваа тема сè уште ретко се зборува доволно јавно и отворено.

Во време кога дезинформациите за женското здравје се лесно достапни, особено на интернет, потребата од точни, проверени и разбирливи информации е поголема од кога било.

Во нашата земја сè уште недостигаат систематски податоци за перименопаузата, што ја прави оваа иницијатива уште поважна. Водичот е создаден од тим експерти од различни области, гинекологија, ендокринологија, психијатрија и примарна здравствена заштита  за да понуди практични и применливи решенија.

Целта е едноставна, но значајна: жените да не се чувствуваат сами во овој период, туку разбрани, поддржани и информирани.

Перименопаузата не е болест – таа е дел од животот. Но, секоја жена заслужува да помине низ овој период со достоинство, грижа и поддршка.

Затоа што зад секој симптом стои жена која треба да биде слушната. Обуките се реализираа во рамки на проектот „Унапредени здравствени права на девојките, жените и ранливите групи“, финансиски поддржан од Владата на Швајцарија преку програмата „Цивика Мобилитас“.

*Мислењата кои се изразени во ова соопштение не нужно ги одразуваат ставовите на Швајцарската Влада, Цивика мобилитас или организациите што ја спроведуваат. 

Контакт за медиуми:

МАГО – Македонска асоцијација на гинеколози и опстетричари

mkd.mago@gmail.com

ХЕРА – Асоцијација за здравствена едукација и истражување

hera@hera.org.mk

Извор на соопштението

The post Повеќе разбирање и поддршка за жените: здравствените работници се обучуваат за перименопауза appeared first on SOOPSTENIE.mk.

Ова не е изолиран случај. Ова е уште еден аларм дека Македонија станува сè поопасно место за живеење за жените. Загрижувачкиот пораст на фемициди и случаи на семејно и родово базирано насилство во 2026 година покажува дека институционалната заштита е недоволна, а системот потфрла да ги препознае и спречи ризиците навреме. И покрај постојаните измени на закони, стратегии и политики, во практика нема суштинско подобрување во заштитата на жртвите. Наместо ефикасна превенција, брза реакција и координирана институционална заштита, повторно сведочиме на загубени животи.

Само во првите месеци од 2026 година веќе се изгубени повеќе животи како последица на семејно и родово базирано насилство. Ова е алармантен континуитет на насилство врз жените, проследен со слаба проценка на ризик, бавни институционални реакции и култура на неказнивост. Дополнително загрижува и сè поголемиот број случаи на врсничко насилство во училиштата, од кои дел завршија со напади со ладно оружје и ученици во критична здравствена состојба. Насилството прераснува во сериозна општествена епидемија.

Бараме итна, темелна и транспарентна истрага за случајот во Битола, вклучително и проверка дали претходно имало пријави за насилство или сознанија кај институциите. Доколку се утврдат пропусти, бараме индивидуална одговорност и санкции за секое службено лице што не постапило согласно законските обврски.

Бараме и итни финансиски инвестиции во специјализирани сервиси за жртви на насилство низ целата држава, како и зголемување на професионалните ресурси во сите институции, особено во МВР и центрите за социјална работа, кои ќе бидат фокусирани на заштита од насилство. Неопходни се и сериозни инвестиции во образованието и превентивни програми за спречување на насилството кај младите.

Животот на жените и децата не смее да завршува како статистика поради институционално непостапување и системски пропусти.

Национална мрежа против насилство врз жени и семејно насилство

Платформа за родова еднаквост

Мрежа за заштита од дискриминација

Извор на соопштението

The post Македонија е опасно место за живеење за жените: Новиот фемицид во Битола е уште еден аларм за институциите appeared first on SOOPSTENIE.mk.

Во рамки на настанот, граѓаните имаа можност бесплатно да користат:

• мерење на крвен притисок и гликоза во крвта,
• советување и консултации со гинеколог,
• советување и консултации со ортопед,
• советување и консултации со дерматолог,
• советување и консултации со инфектолог.

Со оваа иницијатива, ХЕРА и Општина Центар директно придонесуваат кон зголемување на пристапноста до превентивни услуги и поттикнување на граѓаните да преземат активна грижа за сопственото здравје.

Овогодинешното мото „Заедно за здравје – застани зад науката“ ја нагласува потребата здравствените политики да се темелат на докази, но и тие докази да се преточат во конкретни, достапни и праведни услуги за сите граѓани. Тоа подразбира зголемени инвестиции во превенција, подобра географска распределба на здравствените услуги и систем кој активно ги адресира нееднаквостите.

Иако превенцијата е клучен сегмент на здравствениот систем, податоците од анализите на граѓанските организации покажуваат дека пристапот до овие услуги останува сериозно ограничен.

Податоците од анализите укажуваат на сериозни слабости во пристапот до превентивни услуги:

• 80% од жените платиле за гинеколошки услуги кои треба да бидат бесплатни;
• само околу 15% од жените се опфатени со скрининг за рак на грлото на матката во тригодишен период, наместо потребните 75%;
• 92% од жените Ромки не се информирани дека имаат право на бесплатен гинеколошки преглед;
• пристапот до ХИВ тестирање е значително поефикасен преку граѓанските организации: 1 позитивен случај на 150 тестирања, наспроти 1 на 1150 во здравствените установи.

Иако постојат превентивни програми, нивната примена во пракса останува ограничена поради недоволно финансирање, слаба достапност и недоволна информираност, што особено ги погодува ранливите групи и жените од руралните средини.

Превенцијата не смее да биде повремена активност, туку континуирана и достапна услуга за сите. Само преку навремена грижа, информираност и еднаков пристап до здравствени услуги може да се намалат здравствените ризици и да се обезбеди подобар квалитет на живот.

Здравјето започнува со превенција.

Контакт за медиуми:

ХЕРА – Асоцијација за здравствена едукација и истражување

hera@hera.org.mk

Извор на соопштението

The post Превенцијата не смее да биде привилегија: Бесплатни прегледи по повод Светскиот ден на здравјето appeared first on SOOPSTENIE.mk.

Набавката се спроведува во рамки на два проекти имплементирани од ХЕРА, насочени кон подобрување на пристапот до услуги за превенција и рано откривање на ХИВ кај ранливи и клучни популации.

1. Предмет на набавка

Предмет на набавката е испорака на брзи орални тестови за ХИВ самотестирање.

Вкупна количина: 1.700 тестови.

Набавката се финансира од два проекти:

• 300 тестови – во рамки на проектот „Здравје во движење“, поддржан од Charity Aid Foundation, со времетраење до јуни 2027 година;
• 400 тестови – во рамки на проектот „РЕСЕТ: Обнова на еднаквоста и заложбата за ХИВ во РСМ“, поддржан од Фондацијата за СИДА на Елтон Џон, со времетраење до јуни 2028 година.

2. Технички спецификации

Понудениот производ треба да ги исполнува следните минимални технички карактеристики:

• Брз тест за ХИВ самотестирање
• Примерок: орална течност (oral fluid)
• Време за добивање резултат: до 30 минути
• Наменет за употреба од страна на корисник (self-test)
• Индивидуално пакување
• Тестот треба да ги исполнува минималните стандарди препорачани од Светската здравствена организација за брзи тестови за ХИВ;
• Чувствителност ≥ 99 %;
• Специфичност ≥ 98 %;
• Тестот треба да има CE ознака и/или да биде преквалификуван од Светската здравствена организација (WHO Prequalification).

3. Рок на употреба

При испорака, тестовите мора да имаат минимален преостанат рок на употреба од најмалку 12 месеци.

4. Динамика и услови за испорака

Испораката на тестовите ќе се реализира во три одделни испораки, во периодот 2026–2028 година.

Планирана распределба:

• I испорака: 800 тестови
• II испорака: 500 тестови
• III испорака: 400 тестови

Точниот рок на секоја испорака ќе биде договорен со избраниот добавувач.

Испораката ќе се врши врз основа на писмено барање од ХЕРА, доставено најмалку 30 дена однапред.

5. Финансиски услови

Плаќањето ќе се врши врз основа на доставена фактура, по извршена испорака на тестовите.

Со оглед дека набавката се финансира од два различни проекта, плаќањето може да се врши преку одделни фактури согласно буџетските линии на проектите.

6. Документација што треба да се достави

Понудувачите треба да достават:

1. финансиска понуда (цена по тест и вкупна цена)
2. техничка спецификација на производот
3. информации за производителот
4. регулаторни сертификати или одобренија за производот, како што се:

• CE ознака за in-vitro дијагностички медицински уреди (IVD), и/или
• WHO Prequalification (WHO PQ), или
• друго меѓународно признато регулаторно одобрение.
  Како доказ, понудувачот треба да достави копија од сертификатот и/или линк до официјалната страница на релевантното тело.

5. контакт податоци на понудувачот

7. Критериуми за евалуација

Евалуацијата на понудите ќе се врши во две фази:

1. Техничка евалуација

Ќе се проверува дали понудата:

• ги исполнува техничките спецификации
• ги содржи сите потребни сертификати

Само понудите кои ќе ги исполнат техничките услови ќе бидат разгледувани во финансиската евалуација.

2. Финансиска евалуација

Договорот ќе биде доделен на понудувачот кој ќе понуди најниска цена, под услов понудата целосно да ги исполнува техничките барања.

8. Начин на доставување на понуди

Понудите треба да се достават електронски, на следната e-mail адреса: hera@hera.org.mk

со назнака: „Понуда за набавка на брзи орални тестови за ХИВ самотестирање“

9. Рок за доставување на понуди

Краен рок за доставување на понуди: 30.03.2026

Понудите доставени по истекот на рокот нема да бидат разгледувани.

10. Дополнителни информации

ХЕРА го задржува правото:

• да побара дополнителни појаснувања од понудувачите;
• да не избере ниту една понуда доколку истите не ги исполнуваат условите од повикот;
• да ја поништи постапката без обврска за избор на понудувач.

Извор на соопштението

The post Јавен повик за набавка на брзи орални тестови за ХИВ самотестирање appeared first on SOOPSTENIE.mk.

Во Република Северна Македонија се раѓаат сѐ помалку деца, а сѐ повеќе луѓе се соочуваат со проблеми со инфертилитет. Со стапка на фертилитет од околу 1,5 деца по жена, значително под нивото од 2,1 потребно за природна обнова на населението, земјата веќе влегува во сериозни демографски предизвици.

Но прашањето кое ретко се поставува е дали правиме доволно за да го заштитиме фертилитетот пред да стане проблем?

Досега, фертилитетот во земјата најчесто се третираше дури кога можностите веќе се намалени, односно кога луѓето се соочуваат со неплодност и бараат третман.

Токму затоа, за првпат во Република Северна Македонија започнува процес за подготовка на Национален водич за зачувување на фертилитетот кај жените и мажите, кој ќе го помести фокусот од лекување кон превенција, и ќе овозможи индивидуите да имаат деца во периодот кога ќе посакаат.

Иницијативата започнува со заедничкото планирање на активностите на ХЕРА – Асоцијација за здравствена едукација и истражување и МАГО – Македонската асоцијација на гинеколози и опстетричари, со формирање мултидисциплинарна експертска група, која ќе работи на подготовка на овој документ.

Во работната група учествуваат 10 експерти од различни области, меѓу кои:

• специјалисти гинеколози-акушери од Универзитетската клиника за гинекологија и акушерство
• специјалист психијатар од Универзитетската клиника за психијатрија
• специјалист гинеколог-акушер (матичен гинеколог)
• специјалист по семејна медицина
• специјалист уролог
• специјалист нутриционист
• претставници од Министерството за здравство.

Овој мултидисциплинарен пристап овозможува ризичните фактори за фертилитет да се разгледуваат од повеќе аспекти и да се изготват насоки за здравствените работници, за соработниците и општата популација. Со нив ќе се овозможи здравствена едукација на лекарите и граѓаните за факторите што можат да влијаат врз нивното репродуктивно здравје (примена на позитивните влијанија и заштита од негативните влијанија) – како да се сочува фертилитетот низ целиот животен век – кај девојчиња, момчиња, жени и мажи. Опфатени се ризичните фактори од повеќе аспекти – медицински, психолошки, животен и социјален.

Новиот Национален водич за зачувување на фертилноста кај жените и мажите ќе понуди:

• јасни насоки за рано препознавање на ризици за фертилитет
• поголема улога на примарното здравство
• подобра информираност на младите во училиштата преку програмата за сеопфатно сексуално образование
• подобра достапност на медицински препораки за општата популација
• конкретни препораки за здравствените работници.

Целта е едноставна, но суштинска – фертилитетот да се третира како вредност што се штити навреме, а не како проблем што се решава предоцна.

Фертилитетот не треба да биде тема само кога веќе има проблем. Тоа е здравствен ресурс што треба да се заштити навреме – од младоста, преку превенција, информираност и рано препознавање на ризиците.

Со оваа иницијатива, ХЕРА и МАГО отвораат нов пристап во јавното здравје во нашата земја, што подразбира системска, превентивна и долгорочна грижа за фертилитетот, тема која со години е присутна во јавноста, но ретко добива конкретни политики за превенција.

Контакт за медиуми:
МАГО – Македонска асоцијација на гинеколози и опстетричари
mkd.mago@gmail.com
ХЕРА – Асоцијација за здравствена едукација и истражување
hera@hera.org.mk

Извор на соопштението

The post Стапката на инфертилитет расте, превенцијата не смее да изостане appeared first on SOOPSTENIE.mk.

Monitoring, Evaluation and Learning (MEL) / Development Consultant

1.     Background and Context

HERA, with support received from IPPF, is implementing a regional Gender and Democracy Programme aimed at advancing human rights, social justice, and inclusive democratic governance.

The Programme supports Member Associations (MAs) in strengthening democratic resilience in the context of democratic backsliding, anti–rights mobilization, shrinking civic space, and coordinated political and societal threats. The Programme will apply a Monitoring – Evaluation – Learning – Accountability (MELA) approach grounded in:

• development evaluation,
• real-time feedback and learning loops,
• contribution analysis,
• participatory learning with partner organisations,
• strong data ethics, confidentiality, and protection standards

An External MEL / Development Evaluation Consultant will be engaged as a critical friend to support learning, adaptation, accountability, and evidence generation throughout the pilot phase of the Programme. The selected consultant will work in close collaboration with HERA and the IPPF MEL team.

2.     Purpose of the Assignment

The purpose of this assignment is to provide independent, developmental evaluation support to the Programme`s core activities, with the aim of strengthening:

• adaptive capacity,
• learning velocity,
• strategic and evidence – informed decision making,
• accountability to Member Associations, donors, and the wider IIIPF Federation.

The Consultant will not act as a compliance auditor, but as an embedded learning partner supporting continuous improvement and adaptive management.

3.     Scope of Work

The Consultant will support the Programme across the following components:

Development of the MELA Framework (Month 1)

• Development and operationalisation of the Programme’s Monitoring–Evaluation–Learning–Accountability (MELA) framework.
• Develop the Theory of Change (ToC) together with the Programme team.

Developmental Evaluation Support (Months 2–10)

• Participate (as observer) in selected learning and reflection moments (e.g. learning sprints, strategic reviews).
• Review real-time MELA data, dashboards, After Action Reviews, and outcome documentation.
• Provide ongoing formative feedback on:
  • information-to-action pathways,
  • adaptive decision-making practices,
  • learning loops,
  • Theory of Change assumptions and adjustments.

Formative Evaluation (Mid-Pilot | Months 6–7)

• Assess early evidence related to:
  • relevance and timeliness of information,
  • coordination effectiveness,
  • initial resilience outcomes,
  • functioning of accountability mechanisms.
• Identify strengths, risks, blind spots, and priority adaptations for the remainder of the pilot.

Developmental / End-of-Pilot Evaluation (Months 10)

• Conduct a comprehensive developmental evaluation at the end of the pilot phase.
• Focus on:
  • contribution to outcomes (not attribution),
  • adaptive capacity of the Programme model,
  • resilience gains at MA and network levels,
  • unintended effects (positive and negative),
  • feasibility and conditions for scale-up or replication.

Learning and Sense-Making

• Support interpretation of outcome harvesting results.
• Contribute to Theory of Change stress-testing.
• Translate learning into strategic, actionable recommendations, not only evaluative findings.
• Provide feedback that is timely, usable, and decision-oriented.

4.     Key Deliverables and Milestones

The External MEL Consultant is expected to deliver the following:

• Inception Note with methodology and ToC
• Formative Evaluation Report
• Developmental Evaluation Report
• Real-Time Learning Memos – short, focused feedback notes (quarterly or ad hoc)

All deliverables must:

• integrate Member Association voices and perspectives,
• comply with data protection, confidentiality, and ethical standards,
• be written in clear, accessible, and non-extractive language.

5.     Timeframe, Place of Delivery and Level of Effort

• Total duration: approximately 10 months
• Place of delivery: The assignment will be delivered under a hybrid modality. The Consultant is expected to work primarily remotely, while being available for selected in-person meetings as required.
• Estimated Level of Effort

Distributed as follows:

• Month 1: (Inception Note with MELA framework and ToC developed)
• Months 2–5: (formative evaluation support)
• Months 6–10: (ongoing learning support)
• Months 8–10: (developmental evaluation)
• Ad-hoc: (rapid response, strategic moments)

6.     Reporting and Coordination

The External MEL Consultant will report to the Executive Director, with close coordination with the Programme Team and the IPPF MEL team.

7.     Required Qualifications and Experience

Essential Qualifications

• Minimum 7 years of professional experience in monitoring, evaluation and learning.
• Demonstrated expertise in MELA framework and developmental evaluation of international projects
• Proven experience in complex, politically sensitive, or adaptive programmes.
• Strong competency in Outcome Harvesting and Contribution Analysis.
• Track record of producing clear, actionable, decision-oriented recommendations.
• Excellent analytical writing skills in English.

Highly Desirable:

• Experience with civil society operating in contested/closing civic space
• Knowledge of Western Balkans political context
• Understanding of SRHR/feminist movement strategies
• Familiarity with intelligence gathering ethics and data protection in sensitive contexts
• Fluency in Albanian, Bosnian, Serbian

Assessment Criteria:

• Understanding of developmental evaluation paradigm (30%) – 30 points
• Proposed methodology fit-for-purpose for the context (25%) – 25 points
• Relevant experience and contextual knowledge (20%) – 20 points
• Budget value-for-money (15%) – 15 points
• Communication and facilitation approach (10%) – 10 points

8.     Ethics, Confidentiality and Data Protection

The External MEL Consultant must fully comply with:

• the Organisation’s Data Ethics and Protection Framework;
• confidentiality and security requirements related to sensitive information and MA data.

9.     Application Procedure

Interested applicants are invited to submit their applications no later than 20 February 2026, 17:00 (CET).

All documents must be submitted in English by email to: konkurs@hera.org.mk

Application Package

1. Technical proposal, including:
   • understanding of the ToR;
   • proposed developmental approach and methodology;
   • detailed work plan and timeline;
   • CV(s) of the consultant(s).
2. Financial proposal. Applicants shall submit a detailed financial proposal.
3. List of three reference contacts.

Извор на соопштението

The post OPEN CALL for Monitoring, Evaluation and Learning (MEL) / Development Consultant appeared first on SOOPSTENIE.mk.

1. Background and Context

HERA, with support received through IPPF, is implementing a regional Gender and Democracy Programme aimed at advancing human rights, social justice, and inclusive democratic governance. The Programme supports Member Associations (MAs) in strengthening democratic resilience in the context of democratic backsliding, anti-rights mobilization, shrinking civic space, and coordinated political and societal threats. 

The Programme will apply a Monitoring–Evaluation–Learning–Accountability (MELA) approach grounded in: 

• • developmental evaluation,
  • real-time feedback and learning loops, 
  • contribution analysis, 
  • participatory learning with partner organisations, 
  • strong data ethics, confidentiality, and protection standards. 

An External MEL / Developmental Evaluation Consultant will be engaged as a critical friend to support learning, adaptation, accountability, and evidence generation throughout the pilot phase of the Programme. The selected consultant will work in close collaboration with HERA and the IPPF MEL team. 

2. Purpose of the Assignment

The purpose of this assignment is to provide independent, developmental evaluation support to the Programme’s core activities, with the aim of strengthening: 

• • adaptive capacity; 
  • learning velocity; 
  • strategic and evidence-informed decision-making; 
  • accountability to Member Associations, donors, and the wider IPPF Federation. 

The Consultant will not act as a compliance auditor, but as an embedded learning partner supporting continuous improvement and adaptive management. 

3. Scope of Work

The Consultant will support the Programme across the following components: 

3.1 Development of the MELA Framework (Month 1) 

• • Development and operationalisation of the Programme’s Monitoring–Evaluation–Learning–Accountability (MELA) framework. 
  • Develop the Theory of Change (ToC) together with the Programme team. 

3.2 Developmental Evaluation Support (Months 2–10) 

• • Participate (as observer) in selected learning and reflection moments (e.g. learning sprints, strategic reviews). 
  • Review real-time MELA data, dashboards, After Action Reviews, and outcome documentation. 
  • Provide ongoing formative feedback on: – information-to-action pathways; – adaptive decision-making practices; – learning loops; 
  • Theory of Change assumptions and adjustments. 

3.3 Formative Evaluation (Mid-Pilot | Months 6–7) 

• • Assess early evidence related to: – relevance and timeliness of information; – coordination effectiveness;  – initial resilience outcomes; – functioning of accountability mechanisms. 
  • Identify strengths, risks, blind spots, and priority adaptations for the remainder of the pilot. 

3.4 Developmental / End-of-Pilot Evaluation (Months 10) 

• • Conduct a comprehensive developmental evaluation at the end of the pilot phase. 
  • Focus on: – contribution to outcomes (not attribution);  – adaptive capacity of the Programme model; – resilience gains at MA and network levels; – unintended effects (positive and negative); – feasibility and conditions for scale-up or replication. 

3.5 Learning and Sense-Making 

• • Support interpretation of outcome harvesting results. 
  • Contribute to Theory of Change stress-testing. 
  • Translate learning into strategic, actionable recommendations, not only evaluative findings. 
  • Provide feedback that is timely, usable, and decision-oriented. 

4. Key Deliverables and Milestones

4.1. The External MEL Consultant is expected to deliver the following: 

• • Inception Note with methodology and ToC 
  • Formative Evaluation Report  
  • Developmental Evaluation Report  
  • Real-Time Learning Memos – short, focused feedback notes (quarterly or ad hoc) 

4.2. All deliverables must: 

• • integrate Member Association voices and perspectives; 
  • comply with data protection, confidentiality, and ethical standards; 
  • be written in clear, accessible, and non-extractive language. 

5. Timeframe, Place of Delivery and Level of Effort

• • Total duration: approximately 10 months 
  • Place of delivery: The assignment will be delivered under a hybrid modality. The Consultant is expected to work primarily remotely, while being available for selected in-person meetings as required. 
  • Estimated Level of Efforts

Distributed as follows: 

• • Month 1: (Inception Note with MELA framework and ToC developed) 
  • Months 2–5: (formative evaluation support) 
  • Months 6–10: (ongoing learning support) 
  • Months 8–10: (developmental evaluation) 
  • Ad-hoc: (rapid response, strategic moments) 

6. Reporting and Coordination

The External MEL Consultant will report to the Executive Director, with close coordination with the Programme Team and the IPPF MEL team. 

7. Required Qualifications and Experience

7.1. Essential Qualifications 

• • Minimum 7 years of professional experience in monitoring, evaluation and learning. 
  • Demonstrated expertise in MELA framework and developmental evaluation of international projects 
  • Proven experience in complex, politically sensitive, or adaptive programmes. 
  • Strong competency in Outcome Harvesting and Contribution Analysis. 
  • Track record of producing clear, actionable, decision-oriented recommendations. 
  • Excellent analytical writing skills in English 

7.2. Highly Desirable:  

• • Experience with civil society operating in contested/closing civic space  
  • Knowledge of Western Balkans political context  
  • Understanding of SRHR/feminist movement strategies  
  • Familiarity with intelligence gathering ethics and data protection in sensitive contexts  
  • Fluency in Albanian, Bosnian, Serbian  

7.3. Assessment Criteria:  

• • Understanding of developmental evaluation paradigm (30%) – 30 points 
  • Proposed methodology fit-for-purpose for the context (25%) – 25 points 
  • Relevant experience and contextual knowledge (20%) – 20 points 
  • Budget value-for-money (15%) – 15 points 
  • Communication and facilitation approach (10%) – 10 points 

8. Ethics, Confidentiality and Data Protection

The External MEL Consultant must fully comply with: 

• the Organisation’s Data Ethics and Protection Framework; 
• confidentiality and security requirements related to sensitive information and MA data. 

9. Application Procedure

Interested applicants are invited to submit their applications no later than 19 February 2026, 17:00 (CET). 

All documents must be submitted in English by email to:   konkurs@hera.org.mk 

10. Application Package 

10.1. Technical proposal, including:

1. • understanding of the ToR; 
   • proposed developmental approach and methodology; 
   • detailed work plan and timeline; 
   • CV(s) of the consultant(s). 

10.2. Financial proposal. Applicants shall submit a detailed financial proposal. 

10.3. List of three reference contacts. 

Извор на соопштението

The post OPEN CALL for External Monitoring, Evaluation and Learning (MEL) / Developmental Evaluation Consultant appeared first on SOOPSTENIE.mk.